clichés ontwricht

vrijheid, focus en durf

My way or the highway? Moet een atelier echt een chaos zijn om creatief te zijn? Moet je lijden om iets waardevols te maken? Moet ik mezelf bewijzen aan anderen om kunstenaar te mogen zijn?

Ik probeer het allemaal uit. En telkens merk ik iets anders.

Rommel in mijn atelier maakt mijn hoofd druk, niet vrij. Te veel spanning maakt mijn werk strakker, minder verrassend. En ja, soms voel ik dat stemmetje: "Zie je wel, je bent niet goed genoeg."

Maar wat als vrijheid juist begint bij rust? Wat als structuur en focus ruimte geven om te experimenteren? Wat als ik mezelf toestemming geef om te maken zonder voortdurend te bewijzen dat ik het mag?

Cliché: Een echte kunstenaar werkt tussen verfspatten, halflege koffietassen en stapels papier.
De geniale rommel van een kunstenaar.
Bij mij werkt het niet zo. Chaos maakt mijn hoofd luid. Een luid hoofd maakt voorzichtig werk. Wanneer mijn atelier opgeruimd is, wordt het stil in mij. En in die stilte durf ik meer. Dan mag er iets mislukken. Dan kan er iets ontstaan dat ik niet had gepland. Mijn atelier is geen storm. Het is een anker.

Cliché: De gekwelde kunstenaar maakt de diepste kunst.
Ja, ervaring voedt werk. Ja, extreme emotie kan iets openen. Maar chronische onrust sluit juist af. Onder spanning zoek ik controle. Geen onverwachte lijnen. Geen vreemde combinaties. Geen sprongen.
Na mijn burn-out leer ik creëren vanuit zachtheid, niet zelfdestructie. Rust maakt risico mogelijk. Mijn werk is niet het bewijs van pijn. Het is het bewijs dat ik weer durf te staan.

Cliché: Creatieve mensen zijn chaotisch, rommelig, verstrooid, niet zakelijk, niet precies.
Ik ben kritisch. Nauwkeurig. Houd van correctheid. Wil duidelijke communicatie. Dat sluit creativiteit niet uit. Het is hoe ik werk. Vrijheid betekent voor mij niet: alles loslaten. Het betekent: weten wat ik doe.

Cliché: Als je werk verkoopt, ben je commercieel.
Alsof kunst alleen zuiver is zolang ze niets opbrengt. Professioneel werken is geen verraad, het is zorg dragen voor wat ik maak. Structuur rond mijn praktijk maakt mijn werk niet minder eerlijk. Ze maakt het mogelijk dat ik blijf creëren, dag na dag, experiment na experiment. Durf ik te leven van wat ik maak, zonder schaamte? Ja. Ik mag leven van wat ik maak. Elke beslissing om mijn werk te delen is een keuze voor vrijheid, niet voor compromis.

Cliché: Beperkingen remmen creativiteit.
Hoe meer vrijheid, hoe beter? Soms maakt te veel openheid mij onrustig. Soms kies ik één techniek. Soms werk ik binnen één thema. Niet om mezelf klein te houden, maar omdat focus mij ruimte geeft om verder te denken. Een beperking is voor mij geen kooi. Het is een speelveld. Het daagt me uit om dieper te graven, om onverwachte oplossingen te vinden. Als niet alles tegelijk moet, durf ik meer. Dan komt ruimte voor experiment. Grenzen geven rust. En rust geeft vrijheid.

Cliché: Een echte kunstenaar wordt zo genoemd door anderen.
Het stemmetje is er nog soms: "Zie je wel, je mag jezelf geen kunstenaar noemen."
Ja, ik heb een master in beeldende kunsten. Ik heb een zelfstandige praktijk. Ik toon en verkoop mijn werk. Voor anderen kan dat belangrijk zijn, een bewijs van mijn kunnen. Maar voor mij zelf is dat niet wat mij kunstenaar maakt. Mijn werk, mijn onderzoek, mijn durf: dát is mijn bewijs. Ik neem mijn werk serieus. Ik maak. Ik onderzoek. Ik blijf. Ik heb geen toestemming van buiten nodig. Zichtbaarheid en professionaliteit maken mijn werk niet minder echt. Ze geven het ruimte om te bestaan.

Misschien ontkracht ik geen clichés. Misschien laat ik ze gewoon zien zoals ze zijn. Mijn atelier is geen chaos, maar een anker. Mijn werk is geen bewijs van pijn, maar van durf. Mijn zorgvuldigheid is geen beperking, maar een kracht. Mijn professionaliteit is geen verraad, maar een keuze. Mijn grenzen zijn geen rem, maar een speelveld. Vrijheid ontstaat niet uit grenzeloosheid. Ze ontstaat uit veiligheid.